Tăng sắc tố sau viêm dù không ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, nhưng lại tác động lớn đến thẩm mỹ và khó cải thiện bằng các phương pháp chăm sóc da thông thường. Cùng Ngọc Dung tìm hiểu chi tiết tăng sắc tố sau viêm là gì và cách khắc phục hiệu quả trong bài viết này nhé!
Tăng sắc tố sau viêm là gì?
Theo thông tin từ Bệnh viện Da liễu, tăng sắc tố sau viêm (PIH) là tình trạng da xuất hiện các mảng sậm màu như nâu, xám hoặc đen tại những vùng từng bị viêm, tổn thương hay kích ứng, thường gặp sau mụn, chàm, điều trị laser hoặc tiếp xúc với hóa chất.
Nguyên nhân chính của tình trạng này là do tế bào hắc tố (melanocytes) bị kích thích sản xuất melanin quá mức và phân bố không đồng đều. PIH thường không gây nguy hại cho sức khỏe nhưng ảnh hưởng đáng kể đến thẩm mỹ và có thể kéo dài nếu không được xử lý đúng cách.
Nguyên nhân gây ra tình trạng tăng sắc tố sau viêm
Như vậy, hiểu rõ PIH là gì và các nguyên nhân hình thành sẽ giúp kiểm soát thâm sạm hiệu quả hơn và hạn chế tái phát. Nhìn chung, các nguyên nhân dẫn đến tình trạng này được chia thành hai nhóm chính: Nguyên nhân nội sinh và nguyên nhân ngoại sinh.
Nguyên nhân nội sinh
Nguyên nhân tăng sắc tố da sau viêm nội sinh thường bắt nguồn từ các phản ứng viêm hoặc bệnh lý da xuất phát bên trong cơ thể. Những yếu tố này làm cấu trúc da bị tổn thương và dễ để lại thâm sau khi tình trạng viêm đã được kiểm soát:
- Mụn trứng cá, đặc biệt là mụn viêm, mụn bọc, mụn mủ
- Bệnh lý da như viêm da cơ địa (chàm), vảy nến, lichen phẳng
- Nhiễm trùng da do vi khuẩn, nấm hoặc virus
- Côn trùng cắn, gây phản ứng viêm và tăng sắc tố nếu gãi hoặc xử lý không đúng cách
Đây là nhóm nguyên nhân phổ biến khiến nhiều người thắc mắc tăng sắc tố sau viêm là gì và vì sao vết thâm kéo dài dù mụn đã khỏi.
Nguyên nhân ngoại sinh
Nguyên nhân ngoại sinh đến từ các tác động bên ngoài làm da bị tổn thương hoặc kích thích sản sinh melanin quá mức. Những yếu tố này thường xuất hiện trong sinh hoạt hằng ngày hoặc quá trình điều trị da:
- Thủ thuật thẩm mỹ/y tế như laser, lột da hóa học (peel da), lăn kim, mài da vi điểm, xạ trị
- Chấn thương hoặc tổn thương vật lý như vết cắt, trầy xước, nặn mụn, cạo râu
- Tiếp xúc ánh nắng và ánh sáng xanh làm kích hoạt tế bào hắc tố sản xuất nhiều melanin hơn
- Hóa chất gây kích ứng da
- Thuốc như một số kháng sinh (tetracycline), thuốc kháng sốt rét, thuốc điều trị ung thư
- Bỏng nhiệt hoặc bỏng hóa chất gây tổn thương sâu và để lại thâm sạm kéo dài
Các triệu chứng và biểu hiện lâm sàng của tăng sắc tố sau viêm
Khi bị tăng sắc tố sau viêm, trên da sẽ xuất hiện các đốm hoặc mảng da sẫm màu tại vị trí từng bị viêm hoặc tổn thương, phổ biến sau mụn trứng cá, vết thương hở, bỏng nhẹ, chàm hoặc các thủ thuật xâm lấn da. Các vùng tăng sắc tố này thường có màu nâu, nâu đen, xám hoặc xám xanh, sẫm hơn rõ rệt so với vùng da xung quanh.
Về lâm sàng, tăng sắc tố da sau viêm thường phẳng, không gồ cao, không sưng viêm, đôi khi có thể kèm cảm giác ngứa nhẹ. Dựa vào độ sâu của sắc tố, tình trạng này được chia thành hai dạng:
- PIH nông (ở thượng bì): Màu nâu hoặc nâu đen, có thể quan sát rõ dưới đèn Wood, khả năng tự mờ cao hơn theo thời gian.
- PIH sâu (ở hạ bì): Màu xám xanh, khó nhận biết dưới đèn Wood, tồn tại dai dẳng và khó cải thiện nếu không can thiệp điều trị phù hợp.
Đối tượng có nguy cơ mắc chứng tăng sắc tố sau viêm
Khi tìm hiểu PIH là gì, có thể thấy tình trạng này không giới hạn ở một nhóm da cụ thể. Mọi loại da đều có thể bị tăng sắc tố sau viêm, tuy nhiên nguy cơ cao hơn ở người có làn da sẫm màu (nhóm IV–VI theo thang Fitzpatrick) do khả năng sản xuất melanin mạnh hơn sau viêm.
Theo đó, những đối tượng dễ gặp tăng sắc tố sau viêm gồm:
- Người có tiền sử mụn viêm, mụn bọc, mụn mủ kéo dài.
- Người mắc các bệnh lý da viêm như eczema, vảy nến.
- Người từng bị bỏng, trầy xước hoặc vết thương hở.
- Người thực hiện Laser, peel da, mài da nhưng không chăm sóc và chống nắng đúng cách.
Tăng sắc tố da sau viêm có tự hết không?
Sau khi hiểu rõ tăng sắc tố sau viêm là gì, nhiều người thắc mắc liệu tình trạng này có thể tự hết hay không. Trên thực tế, PIH có thể tự mờ dần theo thời gian, nhưng quá trình này diễn ra chậm và phụ thuộc nhiều vào độ sâu của sắc tố.
- PIH nông có thể cải thiện sau vài tháng đến vài năm nếu da được chăm sóc đúng cách và chống nắng tốt.
- PIH sâu thường tồn tại rất lâu, thậm chí có nguy cơ kéo dài nếu không có biện pháp can thiệp phù hợp.
Trong nhiều trường hợp, để rút ngắn thời gian mờ thâm và hạn chế sắc tố tồn tại lâu dài, người bị tăng sắc tố sau viêm cần kết hợp điều trị chuyên biệt, sử dụng kem bôi hỗ trợ, chống nắng nghiêm ngặt và các liệu pháp công nghệ tại cơ sở chuyên môn.
Cách điều trị tăng sắc tố sau viêm hiệu quả hiện nay
Điều trị tăng sắc tố da sau viêm (PIH) cần dựa trên độ sâu của sắc tố, tình trạng da và thời gian tồn tại của vết thâm. Với các trường hợp nhẹ, sắc tố nằm nông, việc chăm sóc và điều trị đúng cách có thể giúp da cải thiện dần theo thời gian. Ngược lại, PIH sâu hoặc tồn tại lâu năm thường cần kết hợp nhiều phương pháp để đạt hiệu quả rõ rệt và rút ngắn thời gian phục hồi.
Sử dụng kem bôi ngoài da và thuốc uống hỗ trợ
Khi tìm hiểu tăng sắc tố sau viêm là gì, có thể thấy điều trị bằng kem bôi là lựa chọn phổ biến ở giai đoạn sớm hoặc với sắc tố nông. Các hoạt chất như axit tranexamic, retinoid, vitamin C hoặc các dẫn xuất làm sáng da có tác dụng ức chế sản sinh melanin, hỗ trợ tái tạo da và cải thiện tình trạng da không đều màu. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc uống hỗ trợ nhằm tác động từ bên trong, giúp kiểm soát sắc tố tốt hơn.
Điều trị bằng công nghệ cao tại Thẩm mỹ viện Ngọc Dung
Đối với các trường hợp PIH sâu, lâu năm hoặc khó cải thiện, điều trị bằng công nghệ cao mang lại hiệu quả rõ rệt hơn. Tại Ngọc Dung, khách hàng được thăm khám da kỹ lưỡng và xây dựng phác đồ cá nhân hóa, kết hợp công nghệ Laser và các giải pháp chuyên sâu (peel da, meso) nhằm tác động trực tiếp vào vùng sắc tố, giúp da sáng đều màu và phục hồi an toàn.
Ưu điểm của điều trị công nghệ cao là khả năng kiểm soát chính xác mức năng lượng, hạn chế tổn thương mô lành và rút ngắn thời gian phục hồi. Việc theo dõi sát sao bởi các bác sĩ chuyên môn tại Ngọc Dung cũng giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả ổn định và hạn chế nguy cơ tái tăng sắc tố sau viêm.
Biện pháp phòng ngừa tình trạng tăng sắc tố da sau viêm
Phòng ngừa đóng vai trò then chốt trong việc hạn chế PIH tái phát hoặc kéo dài. Ngay sau khi da trải qua viêm hoặc tổn thương, cần chăm sóc đúng cách để giảm nguy cơ hình thành sắc tố.
Một số biện pháp quan trọng gồm:
- Bảo vệ da khỏi ánh nắng bằng kem chống nắng và che chắn vật lý.
- Tránh nặn mụn, cạy vảy hoặc làm tổn thương da đang lành.
- Sử dụng mỹ phẩm phù hợp, tránh gây kích ứng.
- Điều trị sớm các tình trạng viêm da để hạn chế tổn thương sâu.
Vì sao nên điều trị các vấn đề sắc tố da tại Thẩm mỹ viện Ngọc Dung
Thẩm mỹ viện Ngọc Dung xây dựng quy trình điều trị sắc tố da dựa trên kết quả thăm khám với máy soi da, giúp đưa ra phác đồ phù hợp. Khách hàng được bác sĩ chuyên môn trực tiếp đánh giá, tư vấn rõ ràng về khả năng cải thiện và cam kết hiệu quả theo từng giai đoạn ngay từ buổi thăm khám đầu tiên, nhờ đó hạn chế điều trị dàn trải hoặc không cần thiết.
Bên cạnh yếu tố chuyên môn, Ngọc Dung đầu tư công nghệ Laser hiện đại, cho phép tác động chính xác vào vùng sắc tố mục tiêu, hỗ trợ cải thiện thâm sạm hiệu quả mà không ảnh hưởng đến vùng da xung quanh. Toàn bộ liệu trình được thực hiện trong không gian vô trùng, tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn an toàn. Với hệ thống 16 chi nhánh, khách hàng dễ dàng sắp xếp thời gian và duy trì liệu trình liên tục, thuận tiện dù sinh hoạt hay làm việc tại nhiều khu vực khác nhau.
Như vậy, tăng sắc tố sau viêm là tình trạng da phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ, dẫn đến thâm sạm kéo dài và khó cải thiện nếu không xử lý đúng cách. Hi vọng nội dung được Ngọc Dung tổng hợp ở trên sẽ giúp bạn hiểu rõ PIH là gì, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, tránh mất thời gian và hạn chế rủi ro cho làn da.
